27/09/18

A propósito de pontes e portas




Por Pedro Gómez-Valadés, presidente de AGAI*

París, decembro de 1969, Paco Ibáñez ten previsto actuar no 28 do Boulevard des Capucines, na mítica sala Olimpia. Pero nada máis facerse pública a nova da súa actuación, grupos de activistas en oposición ao réxime imperante en España fan un chamado ao boicot e cancelación do concerto. Outro tanto sucede con Serrat, Buñuel, ou as conferencias na Sorbona de Semprún. Evidentemente estas case surrealistas situacións nunca tiveron lugar, a solidariedade internacional contra a España franquista xamais boicoteou aos artistas, intelectuais, deportistas... españois que levaban a súa arte e o seu saber polo mundo adiante. Realmente imaxinar unha manifestación na porta do Olimpia é un auténtico disparate... ou non..Porque a día de hoxe si hai situacións reais semellantes que poden suceder -e suceden- nas nosas universidades ou en outros posibles escenarios, xa que ao aveiro da lexítima solidariedade con Palestina, grupos internacionais tamén presentes no noso país, promoven campañas de boicot contra calquera que proceda dun só estado no mundo, só un, contra calquera cidadán israelí.

Estas campañas levadas a cabo coa falsa coartada da solidariedade, son un grave atentado contra esa mesma solidariedade que din erguer como bandeira. Porque ademais de que o conflito palestino-israelí non pode resumirse nun guión en branco e negro, de bos e malos, estas accións antiisraelís son fondamente destrutivas para o que seica din pretender.

O camiño da paz non precisa de portas e fiestras pechadas, de pontes dinamitadas...o que realmente debera mover a quen queira apoiar a resolución do conflito é a empatía cos dous pobos, cos dous dramas que merecen un futuro xusto. E as campañas de BDS, coas súas indecentes ameazas e chantaxes, co seu castigo colectivo contra todos os cidadáns israelís, coa súa semente de odio antisemita non axudan en absoluto a xerar a necesaria atmosfera entre as partes que debe levar á mesa de negociación a palestinos e israelís. 

* Artigo publicado no xornal LA VOZ DE GALICIA o 10.09.2018 

02/08/18

2 de agosto: Día Mundial En Recordo Do Xenocidio Xitano


Os roma (xitanos) estaban entre os grupos elixidos por razóns raciais para ser perseguidos polo réxime nazi e a maioría dos seus aliados.

Os nazis consideraban aos roma "inferiores racialmente" e o destino dos roma nalgún sentido era paralelo ao dos xudeus. Os roma estaban suxeitos a prisión, traballos forzados, e masacre. Tamén estaban suxeitos a deportación aos campos de exterminio. Os Einsatzgruppen (equipos móbiles de matanza) asasinaron a decenas de miles de roma nos territorios orientais ocupados polos alemáns. Ademais, millleiros foron asasinados nos campos de exterminio de Auschwitz-Birkenau, Chelmno, Belzec, Sobibor, e Treblinka. Os nazis tamén encarceraron a miles de roma nos campos de concentración de Bergen-Belsen, Sachsenhausen, Buchenwald, Dachau, Mauthausen, e Ravensbrueck.

O 21 de setembro de 1939, Reinhard Heydrich, xefe da Oficina Principal de Seguridade do III Reich, reuniuse con oficiais da Policía de Seguridade (Sipo) e do Servizo de Seguridade (SD) en Berlín e decidiu deportar a 30.000 roma alemáns e austriacos ao leste - territorio dentro da Polonia ocupada polos alemáns. Este plan fracasou debido á oposición de Hans Frank, gobernador xeral nazi da Polonia ocupada, e a decisión de priorizar ao máximo as deportacións masivas dos xudeus de Alemaña.

Houbo con todo varias deportacións de xitanos Ao redor de 2.500 foron deportados a Polonia en abril e maio de 1940. A maioría morreron como resultado dos traballos forzados. Os que enfermaban ou quedaban incapacitados foron fusilados. Outros 5.000 xitanos foron deportados a Lodz, onde foron detidos nunha área separada dentro do ghetto xudeu de Lodz. Os que sobreviviron as condicións horribles do ghetto foron daquela deportados ao campo de exterminio de Chelmno, onde morreron en camións de gas.

En preparación para a súa eventual deportación de Alemaña, todos os xitanos foron confinados en campos (Zigeunerlager). Coa suspensión de deportacións en 1940, estes campos convertéronse en campos de longo prazo para roma. Marzahn en Berlín xunto con Lackenbach e Salzburg en Austria eran dos peores destes campos. Centos de roma morreron a consecuencia das condicións. Os alemáns da zona queixábanse constantemente dos campos, esixindo a deportación dos roma internados aí para "protexer a moralidade e a seguridade publica". A policía do barrio usou estas queixas para apelar oficialmente a Heinrich Himmler, o xefe das SS, para que reactivase as deportacións dos xitanos ao leste.

En decembro de 1942, Himmler asinou unha orde para a deportación de todos os roma de Alemaña. Aínda que Himmler permitiu algunhas excepcións, e os soldados xitanos do exército alemán que se atopaban nas súas casas con licenzas temporarias foron detidos e deportados por ser roma.

Os roma de Alemaña foron deportados a Auschwitz, onde un campo especial foi establecido para eles en Auschwitz-Birkenau - o "campo das familias xitanas". Familias enteiras foron encarceradas xuntas. Os xemelgos e ananos foron separados e suxeitos a experimentos médicos seudo-científicos conducidos polo SS Capitán Dr. Josef Méngele. Os médicos nazis tamén usaban prisioneiros romani nos experimentos médicos dos campos de Ravensbrueck, Natzweiler-Struthof, e Sachsenhausen.

Nas áreas de Europa ocupadas polos alemáns, o destino dos xitanos variaba de país a país, dependendo das circunstancias locais. Os nazis en xeral encarceraban aos roma e logo transportábanos a Alemaña ou Polonia para facer traballos forzados ou para ser exterminados. Moitos roma de Polonia, Holanda, Hungría, Italia, Iugoslavia, e Albania foron fusilados ou deportados aos campos de exterminio e matados. Nos estados bálticos e as áreas da Unión Soviética ocupadas polos alemáns, os Einsatzgruppen (equipos móbiles de matanza) mataban roma ao mesmo tempo que mataban os xudeus. Miles de homes, mulleres, e nenos romani morreron nestas accións. Por exemplo, moitos roma foron fusilados xunto cos xudeus en Babi Yar, preto de Kiev en Ucrania.

Os romaneses non puxeron en practica unha política sistemática de exterminio dos roma. No entanto en 1941 entre 20.000 e 26.000 roma da área de Bucarest foron deportados a Transnistria, na Ucraína ocupada polos romaneses, onde miles morreron de enfermidades, inanición, e o tratamento brutal. En Serbia, no outono de 1941, os pelotóns de execución do exército alemán (Wehrmacht) mataron a case a poboación enteira dos homes adultos romani xunto con todos os adultos xudeus, como represalia pola matanza de soldados alemáns pola resistencia serbia. En Croacia, os Ustasa (os fascistas croatas aliados con Alemaña) mataron a 28.000 xitanos. Moitos roma foron internados e morreron no campo de concentración de Jasenovac.

Non se sabe precisamente cantos xitanos morreron no Porraimos (Holocausto xitano). Aínda que as estatísticas e as porcentaxes exactas non se poden establecer, os historiadores calculan que os alemáns e os seus aliados mataron entre 25 e 50 por cento de todos os roma europeos. Dos aproximadamente un millón de roma que vivían en Europa antes da guerra, aproximadamente 220.000 morreron.